Home » Bezoek Indonesië 2011

Bezoek Indonesië 2011

Door Laurens van Veldhuizen

Inleiding

De Stichting Ontwikkelingssamenwerking Oostelijk Indonesië, SOSOI, geeft al sinds 2003 financiële steun aan kleinere Indonesische organisaties in met name het Oostelijk deel van het land en dan vooral op het eiland Sumba. Het betreft niet-gouvermentele organisaties als ook directe basisorganisaties. In oktober en november van 2011 bracht Laurens van Veldhuizen, bestuurslid van SOSOI, een bezoek aan Indonesië en aan een viertal partnerorganisaties van SOSOI. Drie daarvan  op Sumba en 1 op Java:

  • De Stichting YSS te Lewa, Oost Sumba
  • Radio MaxFM te Waiagapu, Oost Sumba
  • Stichting Stimulant Sumba te Waingapu, Oost Sumba
  • De NGO ELSPPAT en de ccöperatie Lestari in Bogor, West Java

Het doel was de contacten met de organisaties te versterken en een indruk te krijgen van de voortgang van de activiteiten die in 2010-2011 door SOSOI ondersteund zijn.  De organisaties zelf bleken het bezoek ook te waarderen om beter begrijpen hoe SOSOI werkt en wat wel/niet voor steun in aanmerking komt.

Veel dank is verschuldigd aan de medewerkers van genoemde organisaties voor het perfect organiseren van de bezoeken en de open gesprekken. De gastvrijheid van de vele groepen boeren/boerinnen, vrouwen, dorpelingen maakten de veldbezoeken tot een feest. Tenslotte zijn we de Gemeente Deventer (Deventer Internationaal) zeer erkentelijk voor het financieel ondersteunen van de reis.

Yayasan Sumba Sejahtera (Stichting voor het Welzijn van Sumba)

Het eerste bezoek betrof YSS, Yayasan Sumba Sejahtera, te Lewa. Het bezoek viel samen met een aantal belangrijke activiteiten van YSS waardoor  het team van de stichting in actie gezien kon worden. YSS richt zich met name op  de duurzame landbouwontwikkeling alsmede de ontwikkeling van moeder en kind via zogeheten “playgroups”. In de periode van het bezoek vond net de grote jaarvergadering plaats van de leiders van de boerengroepen die door YSS ondersteund worden. Om deze bij te wonen moest er 3 uur in een jeep gereden worden, een half uur achterop een vrachtwagen gehobbeld worden omdat de weg te lastig werd om tenslotte een laatste uur over een fraai bergpad te lopen om uiteindelijk de vergaderplek te bereiken. Na het bijwonen van de avond en eerste ochtend sessie kon de reis in omgekeerde richting plaats vinden terwijl de boeren nog 3 dagen doorvergaderden. Het was indrukwekkend om mee te maken hoe meer dan 70 boerenleiders bij elkaar komen om ervaringen uit te wisselen, training te krijgen en plannen te maken voor de toekomst, daarmee hun ontwikkeling zelf ter hand nemend.

 

Terug in Lewa werd ook een dagdeel bijgewoond van de cursus “commerciële landbouwontwikkeling”  welke YSS samen met de Indonesische landbouwdienst organiseerde. Daarbij veel aandacht voor het op de markt brengen van landbouwproducten inclusief verpakking en transport. Voor het technische deel “verzorging van kippen” had iedere deelnemer een eigen kip of kuiken meegenomen. Aan het eind van de cursus kregen alle deelnemers een prijs van de landbouwdienst.

Al sinds eind 2004 werkt YSS in Lewa samen met de bevolking van het dorpje Lolu Panjangang bij verbeteren van de gezondheid van met name de jongste kinderen. Samen met de vrouwengroep uit het dorp organiseert YSS een wekelijkse “playgroup” voor de allerkleinste, de 0 to 6-jarigen. Elke vrijdagochtend komen die met hun moeders bij elkaar, krijgen iets gezonds te eten, spelen en leren spelenderwijze belangrijke zaken over gezondheid en hygiëne. Het tijdelijk gebouwtje van bamboe bleek vorig jaar op in storten te staan. SOSOI zegde daarom in 2011 steun toe om de groep in staat te stellen een meer permanent gebouw neer te zetten op een beteren plek zodat er niet alleen veilig gespeeld zou kunnen worden maar ook alle materialen veilig opgeborgen zouden kunnen worden. Met de bouw is voortvarend begonnen maar al snel realiseerde de groep zich dat met een aantal wijzigingen/uitbreiding het gebouw meer multifunctioneel zou kunnen worden en bijvoorbeeld ook als winkeltje zou kunnen dienen voor de verkoop van groente uit de uitgebreide groentetuinen waarvoor het dorp inmiddels bekend is. Het ontwerp is nu aangepast, de fundatie en eerste opbouw klaar terwijl de groep doorgaat de aanvullende fondsen te mobiliseren  om het gebouw in uitgebreid ontwerp af te maken

 

Radio MaxFM

Radio MaxFM neemt een beetje een bijzondere positie in onder de partner organisaties van SOSOI in de zin dat het ideële doelstellingen combineert met een zo zakelijk mogelijk functioneren om niet afhankelijk te hoeven zijn van subsidies. Dit onafhankelijk radio station bestaat nu ruim 5 jaar en is ontstaan nadat oprichter directeur Heinrich D tijdens zijn studie op Java succesvolle lokale radio had gezien. Zijn ambitie was en is om een zelf-gefinancierd  populair radio station te realiseren en tegelijk spreekbuis te kunnen zijn voor relevante ontwikkelingen in Oost Sumba en een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van Oost-Sumba. Het programma is zo een mix van talkshow cum nieuws met populaire muziek geworden. De talkshow onderdelen zijn zoveel mogelijk interactief via SMS en telefoon.

De afgelopen jaren heeft SOSOI Radio Max een aantal keren met een klein bedrag gesteund in specifieke ontwikkelingsgerichte activiteiten: bijvoorbeeld sponsorde SOSOI tekenwedstrijden voor kinderen van de lagere school  over vogels, milieu of andere issues. In 2011 organiseerde Radio Max FM een schrijfwedstrijd voor middelbare scholieren gekoppeld aan een cursus ‘populair schrijven’.  Alles wordt daarbij live op de radio uitgezonden waarbij de klas met microfoons en al buiten aan het werk gezet wordt.

 

Het bezoek aan MaxFM vond plaats in 2 stappen. ‘Ochtends was er een bezoek aan de studio en gesprek met Heinrich. Vanaf 5 uur s’middags woonde ik de 4e sessie bij van de kursus Populair Schrijven. Dat was een zeer inspirerende ervaring. Het idee voor de kursus ontstond vanuit het besef hoe weinig ingezonden stukken of brieven er in de regionale kranten over ontwikkelingen in Sumba verschijnen vanuit Sumba zelf. Het zijn vooral anderen die over Sumba schrijven. De kursus omvat 5 sessies, 5 weken, van 1700 to 1900. Het maximale aantal deelnemers van 20 had zich zo aangemeld, meer dan 100 deelnemers was mogelijk geweest. In de vierde sessie vertelden de deelnemers op de radio over hun ervaringen tot nu toe alsmede over de onderwerpen waarover ze aan het schrijven waren en waarom ze die gekozen hadden. De tweede helft van de sessie kregen alle deelnemers individueel advies van 2 leraren. De eerste 2 sessies waren besteed aan theorie en de 3e week was er een oefening interviewen via bezoeken aan twee organisaties: Stimulans en Alam Lestari. Afgaande op wat ik bijwoonde is de kwaliteit van de inzet erg hoog en hebben de eerste deelnemers behoorlijke stappen gezet richting hun uiteindelijk schrijfprodukt.  Een deelneemster werd over haar onderwerp al geïnterviewd voor de radio. Recentelijk heeft Radio Nederland 20 radio ’s beschikbaar gesteld voor alle deelnemers en een lokale bank T-shirts.

Bezoek aan Stimulant Sumba

Deze Sumbanese NGO uit Waingapu wordt al vanaf het begin door SOSOI ondersteunt. Het bezoek aan de jonge maar zeer actieve organisatie nam 1 dag in beslag. Tijdens dat bezoek gaf de directeur aan dat de eerste opstartsubsidie van SOSOI Stimulant in staat heeft gesteld van zich te laten horen en zo ook de aandacht van andere donoren te trekken, waaronder AUSAID, de ontwikkelingsorganisatie van de Australische regering. Stimulant stelt zich ten doel de kwaliteit van de overheidsdienstverlening van Oost Sumba te vergroten en gewone mensen aan te moedigen de overheid daarop aan te spreken.  Daarbij doet ze samen met kleine groepen gewone mensen “onderzoek” om informatie over bijvoorbeeld de dienstverlening (en eventuele corruptie) van de elektriciteitsmaatschappij van de overheid, faciliteert campagnes om zaken aan de orde te stellen i.s.m. met de media en traint mensen in beleids- en campagne werk.

Tijdens het bezoek aan Stimulant en een uitgebreide vergadering met het hele team (5 mensen inclusief de directeur) werd de samenwerking met SOSOI in 2011 besproken. Het blijkt lastig vrouwen en jongeren bij de studie en campagneactiviteiten te betrekken. SOSOI heeft Stimulant daarom in 2011 gesteund bij een tweetal specifieke activiteiten om die groepen ook bij het publieke debat te betrekken.  Op 3 november vond daarvan de eerste activiteit plaats, een wedstrijd “publiek debat”  in 3 categorieën: vrouwen, jongeren en scholieren. Acht vrouwengroepen, 10 jongerengroepen en een team van de middelbare school hadden zich daarvoor opgegeven. De opdracht: een goed verhaal te presenteren en te verdedigen over een aspect van overheidsdienstverlening met een suggestie voor follow-up of actie. Het perspectief: mooie prijzen en live op de radio van Radio MaxFM. Het leverde een levendig debat op, bijgewoond door bijna 200 mensen, dat alleen iets verzwakte toen de verliezers van de voorronde bij de finale al naar huis bleken te zijn gegaan; een leerpunt voor organisatoren. Niet verwonderlijk dat veel jongeren issues rond onderwijs – beschikbaarheid, kwaliteit en financiering – aan de orde stelden. Deze activiteit werd gevolgd later in het jaar door een wedstrijd essay schrijven over thema’s vergelijkbaar met het debat. Bij het afmaken van dit rapport was nog niet bekend hoe deze wedstrijd afgelopen was.  Wel is duidelijk dat eerste stappen zijn gezet om vrouwen en jongeren een kans te geven zich uit te spreken over zaken die hun na aan het hard liggen.

Dat het werk van Stimulant niet zonder risico’s is bleek ook duidelijk tijdens het bezoek. Tijdens de discussie werden plotseling 2 stafleden weggeroepen om ouders van een middelbare school leerling te ondersteunen die voor de radio gemeld hadden dat hun kind ten onrechte van school was gestuurd omdat ze zeer discutabele bedragen niet zou hebben betaald.  Ze vertelden dit verhaal tijdens het wekelijks radioprogramma “Het Publiek Spreekt”, een open forum programma waarvoor Simulant het initiatief heeft genomen, een unieke stap in de geschiedenis van Sumba. Gelukkig laat Stimulant en haar kader  mensen die zaken op de manier aan de orde stellen daarna niet in de kou staan als het spannend wordt.  Stimulant, nog niet zo lang begonnen met steun van SOSOI, lijkt een cruciale plaats in de Sumbanese samenleving te hebben gevonden.

ELSPPAT en de coöperatie Lestari

Ontstaan uit de studentenbeweging aan de landbouwuniversiteit tijdens de laatste jaren van het Suharto regiem, eind vorige eeuw, is ELSPPAT in Bogor uitgegroeid tot een kleine maar actieve NGO waarmee SOSOI al een aantal jaren samenwerkt. Het team ondersteunt de bevolking in 12 desa’s in het gebied ten noorden van de stad bij activiteiten op het gebied van de duurzame landbouw, kleuteronderwijs, spaar en krediet en vrouwenwerk. Een paar jaar geleden hebben de verschillende groepen die uit dit werk ontstaan waren de handen ineengeslagen en een gezamenlijk organisatie opgericht, de coöperatie Lestari, die met haar meer dan 350 leden nu de verantwoordelijkheid voor een groot deel van het programma heeft overgenomen. Dit jaar ondersteunt SOSOI rechtstreeks het werk van Lestari. Om het inkomen van vrouwen te vergroten stimuleert Lestari de productie en verkoop van snacks – kroepoek en dergelijk – en probeert deze te verbeteren en uit te breiden. Een stuk van het gebouw van de coöperatie is met hulp van SOSOI verbouwd tot een keuken cum leslokaal die aan de hoge eisen van de gezondheidsdienst voldoet. De voltooiing van de verbouw werd feestelijk gevierd in aanwezigheid van SOSOI.

 

De eerste lessen hebben er al plaats gevonden terwijl ook de vrouwen begeleid worden om hun eigen keuken thuis te verbeteren. Als de gezondheidsdienst binnenkort alles goedkeurt kunnen de snacks van thuis en van het centrum op grote schaal onder de naam “Lestari” via winkels in Bogor verkocht worden.  De producten zullen ook verkocht via het winkeltje dat op het complex van de coöperatie is gevestigd. Dat speelt nu al een belangrijke rol in de verkoop en handelen van biologische groente en rijst. Twee keer in de week brengen (groepen) leden van de coöperatie hier hun producten naartoe waarna vrijwilligers en staf alles sorteren, verpakken en naar verkooppunten vervoeren. Nog gaat het slechts om net meer dan 100 boeren maar het aantal is snel groeiend.

Conclusie

Het positieve beeld dat SOSOI had van de vier partnerorganisaties is door het bezoek zeker bevestigd. Elk op haar eigen terrein spelen ze een relevante rol in de ontwikkeling van het land. In grote lijnen liggen de activiteiten welke door SOSOI gesteund worden goed op schema of zijn  qua planning zorgvuldig  aangepast.  Enige vertraging is opgetreden bij het nieuwe gebouw voor de playgroup in Lewa, Sumba, omdat door het vergroten van de functies en omvang van het gebouw de vrouwengroep nu extra fondsen moet mobiliseren. Daar wordt momenteel hard aangewerkt.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*